ทำไมชาติในแอฟริกาสนับสนุนจีนต้านชาติตะวันตกเรื่องสิทธิมนุษยชน

ADVERTISEMENT
  • ดิกเคนส์ โอเลเว
  • บีบีซี นิวส์

คนประท้วง

ที่มาของภาพ, AFP

คำบรรยายภาพ,

ชาติในแอฟริกาไม่ได้ร่วมลงนามกับสหประชาชาติในการประณามจีนเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในซินเจียง ฮ่องกง หรือทิเบต

หลายชาติในแอฟริกาไม่ได้อยู่ในกลุ่มชาติที่เรียกร้องให้จีนออกมายอมรับการปฏิบัติต่อประชากรชาวมุสลิมอุยกูร์ส่วนใหญ่ในภูมิภาคซินเจียงทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ ความจริงแล้วนักการทูตแอฟริกาบางส่วนเพิ่งเข้าร่วมการประชุมในกรุงปักกิ่งและสนับสนุนนโยบายของจีนในภูมิภาคดังกล่าว

เชื่อว่า ชาวอุยกูร์อย่างน้อย 1 ล้านคน ถูกควบคุมตัวไว้ในซินเจียงในค่ายหลายแห่งที่กระจายอยู่ทั่วไป จีนเผชิญกับข้อกล่าวหาบังคับใช้แรงงาน บังคับทำหมัน ทรมาน และฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ซึ่งจีนปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา

รัฐบาลจีนปกป้องค่ายกักกันเหล่านี้ โดยอ้างว่า ค่ายเหล่านี้เป็น “ศูนย์ให้การศึกษาใหม่” เพื่อการฝึกอาชีพ เป็นการต่อต้านการก่อการร้ายและความสุดโต่งทางศาสนา

“ชาติตะวันตกบางส่วนที่กำลังปลุกเร้าสิ่งที่เรียกว่าประเด็นที่เกี่ยวข้องกับซินเจียง จริง ๆ แล้วกำลังโจมตีจีนโดยไม่ได้มีการยั่วยุใด ๆ เพื่อสนองตอบแรงจูงใจที่แอบแฝงซ่อนเร้นของตัวเอง” อาดามา คอมเปาเร ทูตบูร์กินาฟาโซ กล่าวในงานที่จัดขึ้นเมื่อเดือน มี.ค. ซึ่งมีชื่องานว่า ซินเจียงในสายตาของทูตแอฟริกาในจีน (Xinjiang in the Eyes of African Ambassadors to China)

งานดังกล่าวยังมีทูตของซูดานและสาธารณรัฐคองโกเข้าร่วมด้วย มีรายงานว่านายแดเนียล โอวาสซา ทูตของสาธารณรัฐคองโก กล่าวว่า เขาสนับสนุนสิ่งที่เรียกว่า ชุดมาตรการต่อต้านการก่อการร้ายในภูมิภาค โดยระบุว่า เขารู้สึกชื่นชนม “ความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ในการพัฒนาหลาย ๆ ด้านในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาในซินเจียง”

ที่มาของภาพ, Vectorios2016

ฮิวแมนไรท์วอทช์ (Human Rights Watch–HRW) ระบุว่า การประชุมดังกล่าวเป็นตัวอย่างของการสงบปากสงบคำของแอฟริกาในเรื่องสำคัญที่ทั่วโลกกังวล

“อาจเป็นการทูตที่เกิดขึ้นเป็นประจำ แต่การที่รัฐบาลแอฟริกาชาติต่าง ๆ จงใจไม่ออกมาพูดเกี่ยวกับการกดขี่สิทธิของรัฐบาลจีนได้ทำให้เกิดผลกระทบขึ้นในโลกแห่งความเป็นจริง” คารีน คาเนซา นันทูเลีย ผู้อำนวยการที่ปรึกษาด้านแอฟริกาของ HRW ระบุในแถลงการณ์

“[ชาวแอฟริกัน] มักจะหาเหตุผลประณามความเมินเฉยของประเทศต่าง ๆ ต่อชะตากรรมของพวกเขา และต้องการให้ชาวโลกเห็นอกเห็นใจต่อความทุกข์ยากของผู้คน” เธอกล่าวเพิ่มเติม

การเปลี่ยนแปลงของคนรุ่นใหม่?

แต่เอเจไวโอเม โอโทโบ นักวิจัยรับเชิญที่สถาบันธรรมาภิบาลโลก (Global Governance Institute) ในกรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม กล่าวว่า ผู้นำแอฟริกันและจีนมีความเข้าใจร่วมกันใน 3 ส่วนหลักคือ สิทธิมนุษยชน ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และการไม่แทรกแซงกิจการภายใน

จุดยืนสนับสนุนจีนของแอฟริกาที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้แอฟริกาอยู่คนละฝ่ายกับชาติตะวันตก เมื่อพูดถึงเรื่องสิทธิมนุษยชน

ในการลงมติของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN Human Rights Council) ในเดือน มิ.ย. 2020 ที่กรุงเจนีวา เกี่ยวกับกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่ใช้ในฮ่องกง ซึ่งมีบทลงโทษที่รุนแรงต่อผู้แข็งข้อทางการเมืองและจะส่งผลให้การปกครองตนเองของฮ่องกงต้องสิ้นสุดลง ชาติในแอฟริกา 25 ประเทศ ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มระดับทวีปที่ใหญ่ที่สุดในโลก ได้ลงมติสนับสนุนจีน

หลายเดือนต่อมาในเดือน ต.ค. ไม่มีชาติในแอฟริกาชาติใดเลยที่ร่วมลงนามประณามจีนอย่างเผ็ดร้อนในเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชนในซินเจียง, ฮ่องกง และทิเบต ขณะที่ชาติตะวันตกให้การสนับสนุนการประณามนี้

HRW กล่าวหาผู้นำแอฟริกาว่า ให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ได้รับจากจีนโดยไม่แยแสต่อความกังวลของชาติอื่น ๆ ในโลก

กระนั้น เอริก ออร์ลันเดอร์ ผู้ร่วมก่อตั้งโครงการแอฟริกาจีน (China Africa Project) กล่าวว่า สำหรับผู้กำหนดนโยบายของแอฟริกา การไม่ทำให้จีนโกรธ “เป็นเรื่องสำคัญอันดับแรกในด้านนโยบายต่างประเทศ”

“สิ่งที่ผู้ที่ไม่เห็นด้วยเหล่านี้ดูเหมือนจะไม่เข้าใจคือ ประเทศกำลังพัฒนา ประเทศยากจน หลายชาติที่ติดหนี้จีนมหาศาล และพึ่งพาจีนในด้านการค้าอย่างมาก พวกเขาไม่ได้อยู่ในตำแหน่งที่จะต้านทานต่อผลสะท้อนกลับที่เกิดจากการทำให้จีนไม่พอใจ” เขากล่าวกับ บีบีซี

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

จีนจัดประชุมสุดยอดกับผู้นำแอฟริกาทุก ๆ 3 ปี

ปัจจัยสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ ความสัมพันธ์ที่ยาวนานหลายสิบปีที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 1970 ในช่วงที่ชาติในแอฟริกามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้จีนได้เข้าร่วมองค์การสหประชาชาติท่ามกลางการประท้วงจากสหรัฐฯ

“นับจากนั้น ความสัมพันธ์ก็มีแต่แน่นแฟ้นขึ้น” คลิฟฟ์ มโบยา นักวิเคราะห์ด้านแอฟริกา-จีนที่อยู่ในเคนยา กล่าวกับบีบีซี

“เป็นเวลา 30 ปีแล้วในขณะนี้ที่จีนมีธรรมเนียมส่งรัฐมนตรีต่างประเทศเยือนแอฟริกาเป็นแห่งแรกในทุก ๆ ปี นี่ไม่ใช่แค่ในเชิงสัญลักษณ์แต่เป็นการส่งสัญญาณว่า จีนรักษาความสัมพันธ์ระยะยาว และเรื่องนี้ได้สร้างความประทับใจให้แก่ชาวแอฟริกันมาก”

ชาวแอฟริกันรุ่นใหม่อาจจะไม่ประทับใจมากนัก จากการศึกษาของแอโฟรบารอมิเตอร์ (Afrobarometer) เมื่อไม่นานนี้ พบว่า พวกเขามีมุมมองที่ดีต่อสหรัฐฯ และรูปแบบการพัฒนาของสหรัฐฯ อย่างมาก

แต่คนรุ่นที่แก่กว่านี้และบรรดาผู้นำรัฐบาลคิดอีกแบบ และการตัดสินใจหันไปขอการสนับสนุนทางการเงินจากจีนเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานโดยเฉพาะในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ทำทวีปแอฟริกามีภูมิทัศน์ที่เปลี่ยนแปลงไปจากการเกิดขึ้นของถนนหลายสายที่ใช้เงินลงทุนมหาศาล, สะพาน, ทางรถไฟ, ท่าเรือ และโครงสร้างพื้นฐานด้านอินเทอร์เน็ต ที่ทำให้แอฟริกาไม่กลายเป็นชาติที่ตกขบวนเศรษฐกิจแบบดิจิทัล

ที่มาของภาพ, AFP

คำบรรยายภาพ,

การประท้วงต่อต้านนโยบายจีนในซินเจียงเกิดขึ้นในตุรกี

นายโอโทโบ กล่าวว่า โครงการเหล่านี้บางแห่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (Belt and Road Initiative) มูลค่าหลายพันล้านของจีน ซึ่งชาติแอฟริกา 46 ชาติ ได้ลงนามเข้าร่วม

“แล้วชาติตะวันตกให้อะไรเทียบเท่าได้บ้าง” เขาตั้งคำถาม และกล่าวเพิ่มเติมว่า เป็นเรื่องยากที่จะให้การสนับสนุนทางการเงินเทียบเท่ากับที่จีนให้

นายออร์ลันเดอร์ กล่าวว่า การขาดความโปร่งใสในข้อตกลงต่าง ๆ ที่มีการลงนามเพื่อรับการสนับสนุนทางการเงินในโครงการขนาดใหญ่เหล่านี้ ทำให้เกิดความสงสัยว่า เป็นแผนการซ่อนเงื่อนที่ต้องการทำให้ทวีปแอฟริกาติดกับเงินกู้ที่ไม่สามารถชำระคืนได้ แต่ว่าทฤษฎี “กับดักหนี้” นี้ได้ถูกหักล้างไปแล้ว

การผ่อนคลายหนี้และการเข้าถึงวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ดูเหมือนจะเป็นสาระสำคัญในการประชุมว่าด้วยความร่วมมือจีน-แอฟริกา (Forum on China-Africa Co-operation–FOCAC) ซึ่งจัดขึ้น 3 ปีครั้ง และครั้งต่อไปจะจัดขึ้นในเซเนกัลในปีนี้

การทูตวัคซีน

นับตั้งแต่เกิดโรคระบาดใหญ่ขึ้น ธงชาติจีนปรากฏให้เห็นทั่วไปตามสนามบินต่าง ๆ ในแอฟริกา เป็นการบ่งบอกว่าของบริจาคที่สำคัญส่งมาถึงแล้ว อย่าง อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล และในช่วงนี้ก็คือวัคซีนที่จีนผลิตขึ้น

สิ่งที่เรียกว่าการทูตวัคซีนของจีน เข้าถึงชาติต่าง ๆ ในแอฟริกาแล้ว 13 ชาติ ซึ่งรวมทั้งชาติที่ซื้อวัคซีนเหล่านี้และชาติที่ได้รับบริจาค

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

ซิมบับเว เป็นหนึ่งในกว่า 10 ชาติในแอฟริกา ที่กำลังใช้วัคซีนป้องกันโควิดที่จีนผลิตขึ้น

เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว ขณะนี้ยังไม่มีความช่วยเหลือโดยตรงจากทั้งสหราชอาณาจักรหรือสหรัฐฯ ยกเว้นโครงการโคแวกซ์ ที่จีนก็ให้การสนับสนุนเช่นกัน โคแวกซ์ได้จัดหาวัคซีนให้แก่ชาติในแอฟริกา 41 ชาติ แล้วจำนวน 18 ล้านโดส

ขณะนี้ ชาติมหาอำนาจต่าง ๆ กำลังแข่งกันใช้การเข้าถึงวัคซีนป้องกันโควิด-19 เป็นเครื่องมือในการขยายอิทธิพลทั่วโลก

ในเดือน มี.ค. นายโดมินิก ราบ รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศของสหราชอาณาจักร ขอให้ประเทศกำลังพัฒนาต่าง ๆ รอวัคซีน “ที่ได้มาตรฐานสากล” แทนที่จะใช้วัคซีนจากจีนและรัสเซีย

นายแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศคนใหม่ของสหรัฐฯ ไม่ได้ถึงกับมองสถานการณ์นี้ว่า เป็นการแข่งขัน เขากล่าวกับนักศึกษาแอฟริกาเมื่อไม่นานนี้ว่า “เราไม่ได้ขอให้ใครเลือกระหว่างสหรัฐฯ หรือ จีน แต่ผมขอสนับสนุนให้คุณตั้งคำถามยากต่าง ๆ เพื่อขุดค้นให้ลึกลงไป เพื่อเรียกร้องความโปร่งใส และเพื่อทำให้ได้ทางเลือกที่มีข้อมูลหลายทางเลือก”

ที่มาของภาพ, BBC/Peter Njoroge

คำบรรยายภาพ,

ทางด่วนในกรุงไนโรบี ความยาว 27.3 กม. เป็นหนึ่งในโครงการที่จีนให้เงินสนับสนุนในเคนยา

ชาติมหาอำนาจตะวันตกรู้ว่า พวกเขาไม่สามารถแข่งขันกับจีนในแง่ของการให้เงินกู้และโครงสร้างพื้นฐาน ยังไม่เคยมีมาตรการตอบโต้ชาติที่รับความช่วยเหลือจากจีน หรือฝักใฝ่รัฐบาลจีนมากจนเกินไป แต่พวกเขาเลือกที่จะใช้คาถาอย่าง การเรียกร้องประชาธิปไตย และขจัดการทุจริต

ด้วยเหตุผลนี้ เป็นไปได้ยากที่ในอนาคตอันใกล้นี้จะมีชาติไหนในแอฟริกาที่จะฟ้องผู้นำจีนต่อศาลโลกจากกรณีการปฏิบัติต่อชาวอุยกูร์ เหมือนเช่นที่ทำกับนางออง ซาน ซู จี ในปี 2019 เมื่อเธอยังเป็นผู้นำของเมียนมา โดยอดีตรัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรมของแกมเบียได้ฟ้องเธอจากกรณีการปฏิบัติต่อชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมโรฮิงญาในเมียนมา

นายอาบูบาคารร์ ตัมบาดู ได้รับการสนับสนุนจากองค์การความร่วมมืออิสลาม (Organisation of Islamic Cooperation—OIC) ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศมุสลิม 57 ประเทศ ในจำนวนนี้ 27 ประเทศมาจากแอฟริกา การทำเช่นที่ได้รับการชื่นชมจากชาติตะวันตก ได้ส่งผลให้ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International Court of Justice) สั่งให้เมียนมาใช้มาตรการในการป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

เรื่องที่คุณอาจสนใจ:

ADVERTISEMENT
นักเรียน นักศึกษา

นักเรียน นักศึกษา

นักเรียน โรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัย สถาบันการศึกษา ศึกษาต่อต่างประเทศ สอบ กิจกรรมและงานต่าง ๆ ของนักศึกษาฯลฯ

Related Posts

Next Post
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms below to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.